تاسیسات عمومی شهری

 آب انبار شش بادگیره یزد

تصویر : یک آب انبار در شهر یزد

 آمایش ایرانی

در چهارچوب اهداف « توسعه و رفاه » آمایش سرزمین با رعایت روزافزون عدالت اجتماعی بین آبادی های مختلف ، وظیفه ی ساخت و مدیریٌت تاسیسات عمومی وجود دارد که طبیعتا" نقش جامعه ی مدنی در این راه آرمانی شناخته شده است .

چنین منظوری که تاسیسات عمومی را در همه مناطق کشور ، و مثلا" در سال 1345 که مونوگرافی شهر یزد توسط نگارنده تهیٌه شد ، در همه ی مناطق یک شهر ، به صورتی عادلانه ( متوازن ) در آورد ، یعنی هدف سیاسی – اجتماعی آمایش سرزمین  ، حتی در نیمه ی دوٌم دهه 1350 مطرح نبود (1) و با وجود توجٌهاتی که از سوی قشر تحصیلکرده کشور ، به ویژه علمای تحصیلکرده ی حوزه های علمیٌه معتبر ، به ضرورت فقر زدایی وجود داشت ، آنچه که در فرانسه ساماندهی ( آمایش ) سرزمین خوانده می شود ، هنوز به ایران وارد و تدوین نشده بود ؛ امٌا مبنای آن وجود داشت .

« آمایش قبل از آمایش » قرن هایی مدید در ایران باستان ، و به خصوص در ایران اسلامی ، وجود داشته است ؛ و « تاسیسات عمومی مقتضی آب و هوای ایران ( تاسیسات بومی ) »  در آن کشور ، از جمله در شهر یزد ، ایجاد شده است که در مونوگرافی شهر یزد به قدیمی ترین ، و بنابر این به بومی ترین – اسلامی ترین آنها اشاره گردیده است :

-         آب انبار وقت و ساعت

-         مدرسه شفیعیٌه

-         صفٌه صفا

(1) در رشته علوم اجتماعی دانشگاه تهران ، که در آن زمان بسیار بیش از سایر رشته های آموزشی – پژوهشی دانشگاه های ایران با تفکٌرات و اقدامات رشد و توسعه ی کشور در ارتباط بود دروسی چون « اقتصاد » توسط دکتر محمد علی جمشید بهنام ، برنامه ریزی اقتصادی توسط دکتر جهانبگلو – رفاه اجتماعی توسط ستٌاره فرمانفرمائیان – و به ویژه برنامه ریزی اجتماعی توسط دکتر شاپور راسخ ، معاون اجتماعی وقت سازمان برنامه ، تدریس می شد که تهیٌه جزوات درسی آن بر عهده نگارنده بود ؛ و از این رو ، ضمن در دست داشتن جزوات مربوطه ، به خوبی عدم توجٌه به مفهوم و مصداق آمایش سرزمین در آن دوره را به یاد می آورد .

/ 0 نظر / 33 بازدید