تاریخ تحوٌل برنامه در ایران (8) : برنامه عمرانی چهارم 1351 - 1347

 

برنامه عمرانی چهارم (1351 – 1347 )

 

برنامه عمرانی چهارم ایران ، قبل از انقلاب ، بی گمان جدٌی ترین ، درست مطالعه شده ترین ، سنجیده ترین ، و اقع بینانه ترین ، و مجموعا" بهترین برنامه عمرانی ، یا توسعه ، یا شاید جامع ، و به اصطلاح کلان کشور است ؛ و چه بسا نسبت به اوضاع و احوال و شرایط و امکانات هرزمان ایران ، بهترین برنامه طول عمر بیش از نیم قرنی برنامه ریزی در ایران محسوب شود ؛ و این توفیق نسبی دارای دلایلی است که از آنجمله اند :

 

1 – امنیٌت و ثبات نسبی کشور در آن زمان ، که به نظر ما امن ترین دوره بین 1320 تا 1357 ، و حتی در دوسه قرن اخیر می نماید ؛ و از این نعمت نسبتا" به صورتی درست و معقول استفاده شده است .

 

2 – اتکاء لازم به علوم و فنون برنامه ریزی، و علوم و فنون مرتبط ، بدون میدان دادن آنچنانی به سیاستمداران ، دولتمردان ، آوازه گران و شهرت طلبانی که در برنامه هایی از ایران بنا بر فرصت طلبی در جامعه ای کم سواد و کم اطلاع و مجموعا" نا آگاه ، با نوعی عوامفریبی ، وارد میدان برنامه ریزی شده با تکیه بر گرد آوری فلٌه وار و تالیف مباحثی نا متناقض و نا سازگار با یکدیگر ، و در غالب موارد بنا به اهدافی بلند پروازانه و دست نیافتنی ، و نهایتا" تهیٌه و تدوین « مجموعه ای تخیٌلی » بنام « برنامه کشور » سبب اتلاف وقت و هدر رفتن هزینه و سوء استفاده از بیت المال می شده اند .

 

طی این برنامه است که ساختارهایی اساسی در برنامه ریزی مثل رفتن از کل به جزء ( به هر بخش و هر زیر بخش و تا کوچکترین فعالیت ) و از جزء به کل و... ترسیم ؛ و تا حدود بسیار زیادی عملی شده است .

 

3 – نیروهایی ایرانی ، با وجدان ، مردمدوست و وطندوست ، که بدون توجٌه به وابستگی رژیم سلطنتی به خارج ، و بدون آنکه بخواهند با تولیت و تصدی برنامه و بودجه ، آنهارا نردبان ترقی شخصی قراردهند ، بسیار بیشتر به فکر اعتلای ایران و ایرانی ، و بنابر این رشد و توسعه کشور بوده اند .

 

4 – افزایش در آمد کشور به خصوص از راه نفت و کنترل استخراج و فروش آن بنا به محاسبات رسمی و تا حدود بسیار زیادی شفٌاف ، که امکان هزینه کردن آن بنا به برنامه و باز در اینجا نیز تا حدود بسیار زیادی کنترل شده و شفٌاف ، را فراهم می آورده است .

 

بنابر این مهم ترین علٌت توفیق برنامه چهارم را می توان در افزایش منطقی و نسبی نیروهای متعهد و به خصوص متخصص برنامه ریز ،که حال با توجه به ضمیمه شدن بودجه به برنامه در سازمان برنامه و تغییر عنوان آن به « سازمان برنامه و بودجه »  ( به صحیح یا به غلط ) ، و جلوگیری از بوروکراسی و هرج و مرج های سنٌتی سازمانی ، تضمین هایی در اجرای برنامه جامع کشور یافته اند .

 

در برنامه چهارم توسعه است که جرقٌه نخستین ، اصلی و اساسی آمایش سرزمین ، بدون آنکه صراحتا" نامی از آن برده شود ، در چارچوب یکی از پنج هدف اصلی برنامه به چشم می خورد :

 

توزیع عادلانه تر درآمد ، و رفاه برای کلیٌه افراد ، و افزایش فعالیٌت های آبادانی و بهسازی ؛ به خصوص در روستا ها .

 

محمد علی صفی اصفیاء رییس سازمان برنامه و بودجه در 1347 - 1341

 

تخصص و تعهد همیشه بار آور است

 

/ 1 نظر / 17 بازدید
karimi

سلام ممنون از وبتون از طرف انجمن علمی دانشجویی منابع طبیعی - مرتع و آبخیزداری دانشگاه لرستان لینک شدید موفق باشید [گل][گل][گل]