آسیب شناسی برنامه ریزی در ایران (7)

تورٌم پست های ریاستی

21 – تورٌم پست های مدیریتی : در برنامه ریزی حقیقی وظایف اجرایی را برحسب نوع کار و تخصص تقسیم می کنند ؛ و به هر تخصص به تعداد لازم پست اداری می دهند . پست های اداری معمولا" « همکار» ، « همقطار » و در یک رده اند ؛ و اصل هماهنگی در مدیریت و به ویژه صرفه جویی اداری و رعایت بیت المال در این است که هر چند نفر ، و گاه سی تا چهل نفر ،تحت رهبری یا به اصطلاح ریاست یک نفر مشغول به کار شوند ، و فرضا" تعداد کلٌ رؤسا و مدیران و مدیران کلٌ و بالاتر بیش از بیست و پنج درصد از تعدادکارکنانی که در تحت هرم سلسله مراتب اداری ( تشکیلات ) قرار می گیرند نشود ؛ حال آن که در سازمان برنامه و بودجه به جای این که اصل بر تقسیم وظایف اجرایی ، تفویض اختیارات به متخصصین امر ، و رعایت یک تشکیلات منطقی ، با بیشترین احتمال بازدهی باشد ، قدرت طلبی ها و بنابر این اشتها هایی سیری ناپذیر در اشغال پست های مدیریتی توسط افراد غیر متخصص و حتی غیر مجرب ، امٌا وابسته و سیاستباز ، وجود داشت ؛ و چون این گونه پست ها در واقع امر بنا بر « روابط » و « مصالح سیاسی » بین افراد تقسیم می شد ؛ گاه تعداد رؤسا و مدیران بیش از نیمی از تعداد کلٌ کارمندان و کارشناسان بود ؟! ؛ و چه بسا رئیسی که اصولا" مرئوس نداشت ، یا مدیر کلٌی که بر کم تر از ده نفر مدیریت می کرد ؛ و همین تعداد بیش از حدٌ پست های مسؤولیتی و مدیریتی ( که گاه حتی برای آنکه به شخصی خاص جایگاه مورد توقع وی را بدهند پستی ریاستی برای وی تعریف و ایجاد می کردند ) سبب تداخل وظایف ، موازی کاری ، خانخانی ، ا ختلافات ممتد و مزمن اداری و عقب ماندگی نسبی به جای پیشرفت مورد نظر می شد .

22 – اصل شهرت به جای شایستگی : مهم تر از آنچه که گفته شد « معیار » هایی بود که در واقع امر برای انتخاب مسؤولان وجود داشت و این معیارها گرچه قبل از همه به خویشاوندی خاندان های بزرگ سیاسی بر می گشت ؛ امٌا در عمل گاه دامنه آن به فقط « شهرت » افراد می رسید و مشاهیر تنها به صرف شهرت خود در پست هایی اداری – مدیریتی قرار می گرفتند که نه تنها تخصص و تجربه بلکه به طورکلی توانایی انجام آن را نداشتند .

آنکه در تاریخ و جامعه شناسی اداری ایران به سلطه « هزار فامیل » شهره شده است نه تنها به فامیل ها ( خاندان ها ) ی متنفذٌ و ثروتمند ، بلکه غالبا" به خانواده هایی شهیر از راه ورزش یا هنر و... نیز بر می گشت .

/ 0 نظر / 7 بازدید