آمایش روستایی ایران و مطالعات جلال آل احمد

 


جلال‌آل‌احمد در جوانی

پیش مطالعات عمران – آمایش روستائی و... جلال آل احمد

در سالهای 1345 و 1346 که برنامه های دولت ایران همچنان « عمرانی » نامیده می شدند ؛ و با این که گفته می شد برای هر کار عمرانی میبایست ابتدا طبیعت را شناخت ( جغرافی ) به ندرت کسی به جغرافیا اهمٌیت می داد و این نیز شاید به دلیل ضعف بسیار شدید جغرافی دان های آن عصر بود ؛ و در مقابل ، ارشدیٌت بی چون و چرای جامعه شناسانی چون محمد علی جمشید بهنام ، شاپور راسخ ، نادر افشار نادری ،علیمحمٌد کاردان که در روشها به کمک ایشان شتافته بود ، و... همجواری مکانی ایشان در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی با سازمان برنامه در شمال میدان بهارستان ، و رهبریشان توسط غلامحسین صدیقی و به خصوص احسان نراقی ، که با وجود شهرتی همه گیر به سوسیالیست – ملٌی بودن ، نفوذی نسبی در دربار محمد رضا شاه و دولت های منصور و هویدا داشت .

امٌا جامعه شناسان ایرانی کم تر به مسائل شنا خت طبیعت ، و موضوعات اساسی آمایشی ( و اصولا" عمرانی ) یی چون راهها و مخابرات و ...توجٌه داشتند ؛ و همانطور که در طرح کتاب « مقدمه بر جامعه شناسی ایران » گفتیم ، در آن زمان که هنوز مؤسسه تحقیقات اقتصادی هم تاسیس نشده بود ، بیشتر به مطالعه جوانب اقتصادی به منظور « عمران شهری » و « عمران روستایی »متمرکز شده بودند .

در خصوص عمران روستایی ، علاوه بربرخی از موضوعاتی که در باره عمران شهری به آنها اشاره شد بر نقش روستا ها و بنابر این تولیدات کشاورزی متکی گردیده بودند ؛ حال آنکه آمایش روستایی می توانست ، علاوه بر آن ، و به خصوص ، متوجٌه شبکه های ارتباطی بین روستائی ، و روستا – شهری باشد .

اوٌلین مطالعات روستاشناسی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی با تهیٌه مونوگرافی های روستاها و توسط جلال آل احمد که جمعه 11 آذر جاری هشتاد و هشتمین سالروز تولدش را طی می کنیم ، شروع شد :

جلال آل احمد . اورازان . تهران . موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی . 1333 .

جلال آل احمد . تات نشین های بلوک زهرا . تهران .مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی . 1337 .

جلال آل احمد . جزیره خارک ، درٌ یتیم خلیج فارس . تهران . مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی . 1339 .

در این رده کتاب های دیگری نیز چون « ایلخچی ، یک ده صوفی نشین در آذربایجان » توسط غلامحسین ساعدی در 1342و « یوش » ( زادگاه نیما یوشیج ) توسط سیروس طاهباز ، هردو در سال 1342 ، ارائه شده بودند که بیشتر ادبی می نمودند ،...      

/ 0 نظر / 14 بازدید