ساماندهی اسلامی مسکن - 2

مقدمه

برنامه‌ریزی مسکن، از دیدگاه مطالعات علمی در سطح جهان، بیش از آن که «اقتصادی» باشد «اجتماعی» است.[i] پیش از آن مفهوم و مضمون مسکن نه در فرهنگنامه‌های اقتصادی و نه در رشته‌های تخصصی علوم اقتصادی ـ دانشگاهی، بلکه در زمرة موضوعات و مسایل اجتماعی مورد تعریف و تشریح قرار گرفته است؛[ii] و این همه شاید به این دلیل که «مسکن بد» و به مراتب بیشتر «فقدان مسکن» سبب بسیاری از دیگر آسیب‌های اجتماعی چون بیماری‌های جسمانی و روانی ـ اعتیاد ـ فحشاء و خلاف و جرم و جنایت ... است.[iii]

نقش دولت نوین در امر مسکن نیز یک نقش «خدمت به جامعه» و نهایتاً نقش غالب اجتماعی است.[iv] حتی قبل از انقلاب اسلامی 1357، وزارت مسکن و شهرسازی در ایران (که در تأسیس خود بنا به قانون مصوب 22/12/1342، وزارت آبادانی و مسکن نامیده می‌شد) به تأسی از همین سازمان خاص مسکن در کشورهای پیشرفته صنعتی در جهان «به منظور ایجاد تمرکز و هماهنگی در تهیه و اجرای برنامه‌ها و طرح‌های ساختمانی و تهیه مسکن»[v] تأسیس شده بود، در سازمان امور اداری و استخدامی کشور و به تبعیّت  از تمام قواعد و قوانین برنامه‌ریزی و کنترل، در بخش وزارتخانه‌ها و سازمان‌های اجتماعی، که معمولاً هدف تأمین[vi] یکی از نیازهای اساسی ملّت را برعهده دارند طبقه‌بندی شده بود.

نهایتاً در بعضی از کشورهای پیشرفته صنعتی، بالا رفتن سطح زندگی مردم را منوط به زندگی در مسکن بهتر دانسته‌اند.[vii] امروز مقولاتی چون توسعه منابع انسانی و به ویژه سرمایه‌گذاری اجتماعی که در رأس برنامه‌های چنین کشورهایی قرار گرفته‌اند عملاً به توسعه و سرمایه‌گذاری در بخش‌های زیربنایی، شهرسازی، ساختمان‌سازی و نهایتاً ساخت مسکن و توسعه آن گره خورده‌اند.[viii]

در کشورهای در حال توسعه، به دلیل قدرت خرید بسیار پایین‌تر بخش اعظم افراد جامعه، و نیازهای اجتماعی بالاتر، یعنی همان فقر و شبه فقر، باز هم بر وظیفه دولت‌ها نسبت به تأمین و توسعه مسکن شهروندان افزوده می‌شود.

/ 0 نظر / 31 بازدید