تاسیس وتحول سازمانهای جدید(مدیریت)برنامه وبودجه(ونظارت)درایران(10)

 

تاسیس وتحول سازمانهای جدید(مدیریت)برنامه وبودجه(ونظارت)درایران(10)

پروفسور دکتر آرتور میلسپو


« لسه - فر » ( بلبشو ) شهریور 1320 - دی1323


به نظر می رسد که سایه نظام فرماندهی ( هیتلری ) آلمان طی نیمه دوم دهه ی 1320 برسر نظام رضا شاهی بوده است ؛ و بنابر این احدی به فکر نطامِ نه تنها مبتنی بر برنامه ریزی ِ توسعه ، بلکه حتی برنامه ریزی یا « نقشه کشی » اقتصادی حقیقی در ایران نبوده است . آنچه که در این خصوص به صورت غیر مستند ، مثلا" نابخردانه با ذکرنام پروفسور دکتر میلسپو آمریکائی ، امده است در واقع افسانه هائی ناشی از خود بینی ها و خوشبینی هائی هستند که گاه از « پروگرام » ( برنامه ریزی عملیاتی ) های عمرانی دولت ، و کنترل مالی آنها توسط مالیه مملکت ( از جمله توسط دکتر میلسپو ) ، سرچشمه می گرفته اند  .
اصولا" اکثر قریب به اتفاق طبقه ی حاکمه ی ایران ، چه در بخش دولتی و شبه دولتی و چه در بخش خصوصی ( و رضا خان که مستبدانه در راس دولت قرار داشته خود به تعابیری بزرگترین ملٌاک فراری از پرداخت مالیات بوده است ) ، همیشه و در همه حال با « کنترل و نظارت » و باصطلاح آن زمانها با « حساب و کتاب » ، که بعدا" در چارچوب برنامه و بودجه در آمده است مخالف بوده اند . برنامه ، خود مهمترین ابزار کنترل و نظارت ، به خصوص در حیطه ی مالی ، بوده است ؛ که بودجه و به خصوص « نظارت بودجه ای » این امر را تکمیل می کرده است .
حال آنکه میلسپو ، مخالف استبداد و فساد دولتی ، و استعمار روس و انگلیس ، مجددا" در 21 آبان 1321 به عنوان منجی اقتصاد جنگ زده و ورشکسته ی ایران ، عهده دار ریاست کل دارائی ایران شده است ؛ و از دی 1321 به فعالیت پرداخته است . منتهی در مقابل فساد اداری - مالی ایران که از سفر نخست به آنها اطلاع یافته بوده است ، عدم اعتماد به کارمندان عالیمنصب ایرانی که گویا تقریبا" تمام آنان را مختلس می دیده است ؛ و به منظور دریافت واقعی مالیات از تمامی مؤدیان مالیاتی بزرگ از هرطبقه ی اعیانی و متنفذ و سلطنتی که بوده اند ، حدود شصت کارمند آمریکائی با خود به ایران آورده است که این « آمریکائی کردن مالیه » دستاویزی برای سیاستمداران ، دولتمردان مفسد ، و به خصوص فئودال ها و تجار بزرک بر علیه وی شده تا با هجمه هائی تبلیغاتی بر علیه وی نهایتا" در تاریخ 19 دی 1323 توسط مجلسی که عالب نمایندگان آن از فئودال ها و برخی نیز ناسیونالیست هائی احساساتی و متعصب بوده اند از کار بر کنار و راه را برای متنفذین روسگرا و به ویژه انگلیس گرا که از آذر 1322 با سلطه مجدد روس و به خصوص انگلیس بر کشور اوضاع را مناسب استفاده های سیاسی - تجاری خود می دیده اند ، فراهم کند : بلبشوی مطلوب انگلیسی ها در کشورهای مستعمره ، تحت الحمایه ، و در هر حال تحت سلطه مستقیم یا غیر مستقیم خود .

/ 0 نظر / 14 بازدید