آن زمانی که تازه مفهوم مطالعاتی – دانشگاهی ساماندهی و ساماندهی سرزمین از فرانسه و آمریکا وارد ایران شده بود و هنوز محمد رضا شاه به میل شخصی خود اصطلاح « آمایش » را برای ترجمه آن انتخاب و بر سیستم اطلاع رسانی – مطالعاتی و سیاستگذاری ایران تحمیل نکرده بود ، یعنی سال های 1345 و 1346 ، چند مسئله اساسی و حتی اگر بتوان گفت « حیاتی » در زندگی و بنابر این عمران کشور مطرح بود : کمبود آب و به خصوص ضعف بسیار شدید در آبرسانی ... ، عدم وجود جادٌه های کافی و نامناسب بودن جادٌه ها ، و کمبود مسکن مناسب که ، چنان که خواهیم دید ، به زودی موضوعات اصلی ساماندهی سرزمین ، یا به قول شاه « آمایش سرزمین » در کشور را تشکیل دادند .

این موضوعات در مونوگرافی یزد نیز مذکور شدند :

آب را تاآنجاکه به یاد دارم مشکل اساسی شهر یزد بوده است ؛ در رسانندن آب به شهر تعلل می شده است ؛ و در شهر نیز توزیع عادلانه ای وجود نداشته است .

راهها که سبب اصلی ترقی و تعالی شهر یزد طی به اصطلاح قرون وسطی بوده اند ؛ و در آن ایران بزرگ دوره های اسلامی ، یزد « بر سر چهار راهی » قرار داشته است : چهار راهی که از اوایل دوره حکومت بی کفایت قاجاریان ، و تساهل و تسامح آنان ، به سرعت اهمیٌت خود را از دست داده است .

مسکن که یزدی ها در ساختن آن شهره بوده اند ؛ و در توجٌه به شرایط جغرافیائی – اقلیمی ، رعایت ابعاد خانوار ، و شرایط مذهبی – فرهنگی فخر معماری – شهرسازی ایران و جهان اسلام قرار گرفته اند .