برنامه اقتصادی - اجتماعی - فرهنگی ایران در زمان دولت احمد قوام
( 8 / 11 / 1324 * 27 / 9 / 1326 )


فرمان تهیه نخستین برنامه ایران


احمد قوام طی این دولت خود بسیار جدٌی تر از اسلافش ، به تهیٌه برنامه اقتصادی ، و اجرای آن ، احتمالا" در چارچوب وزارت اقتصاد ملٌی که قصد تاسیس آن را داشت ، همٌت گماشته است ؛ و به این جهت شورای عالی اقتصادی که مدٌت ها تعطیل بوده است در فروردین 1325 به ریاست وی تشکیل شده است به گفته ی وی در آن جلسه :
« ... سطح زندگی توده های عظیم ملٌت ایران ، هرچند قبل از جنگ بی اندازه پست بوده ولی امروز بر اثر عوامل جنگ تنزل بیشتری کرده است ... هزینه زندگی در سنوات اخیر به قدری بالا رفته است که سبب بزرگترین انحطاط اخلاقی جامعه شده است ... تعادل  واردات به صادرات مملکتی بر اثر جنگ به کلٌی از بین رفته است ... سیاست اقتصادی دولت در روی محور اساسی حیات اقتصادی مملکت قرار گرفته و لذا باید دو اصل زیر مورد توجه قرار گیرد :
1 - بالابردن واحد سطح زندگانی چه از لحاظ فراهم آوردن وسایل ازدیاد تولید و چه ازدیاد مصرف
2 - تعدیل در توزیع ثروت تولیدی
شورای عالی اقتصادی باید این هدف کلٌی سیاست اقتصادی را نصب العین خود ساخته و برای رسیدن به آن  مطالعات کافی نموده و نقشه اساسی طرح و پیشنهاد نماید
... به وزارتخانه ها و ادارات مربوطه دستور لازم صادر شده است که هرگونه اطلاعاتی که لازم باشد و داشته باشند در اختیار شورای عالی اقتصادی بگذارند و شورا می تواند زیر از متخصصین فنی وزارتخانه ها و کلیه مطلعین ، کمیسیون های فرعی برای مطالعات خود تشکیل دهد و شورای عالی اقتصادی دارای دفتر مخصوص در نخست وزیری خواهد بود * و نیز لزوما" تذکر می دهم که از وجود شورای اقتصادی و اجتماعی ملل متفق هم می توان کاملا" استفاده کرد . و در صورت لزوم کمیسیونی هم از متخصصین برای مشاوره و طرح نقشه دعوت کرد و دولت وسایل این کار را بر حسب احتیاج فراهم خواهد کرد .
منظور دولت این است که شورای عالی اقتصادی یک نقشه پنج ساله ای در حدود  مسائلی که قبلا" ذکر شد تهیه نماید . » (1)


* که مشخص می شود تا آن زمان شورای عالی اقتصادی  یا دفتر مخصوص نداشته است و یا اینکه محسن صدر به منظور ارضاء خاطر و تحبیب خود نزد برخی از زعمای مخالف دخالت دولت و برنامه ریزی اقتصادی در مجلس شورای ملٌی آن را ازبین برده بوده است ؟