تاسیس وتحول سازمانهای جدید(مدیریت)برنامه وبودجه(ونظارت)درایران(9)


شورای اقتصادی


ظاهرا" بنا به پیشنهادات متعددی که از مراجع اداری مختلف به رضا شاه شده است؛ وی که احتمالا" مخالف وسعت بوروکراسی ، و در بیم سوء استفاده های مالی بیشتر ( در آن زمان در اوج ) بوده است ؛ با تشکیل شورای اقتصادی موافقت کرده است و اساسنامه آن در 11 فروردین 1316 به پیشنهاد اداره کلٌ تجارت ، به ریاست صادق وثیقی و تحت نفوذ حسین علاء ؟ ، به تصویب هیئت دولت رسیده است .
شورای اقتصادی مزبور در واقع در نقش یک کمیته یا کمیسیون ، انجام وظیفه ی مشورتی کرده است ؛ و اگر بتوان به برخی از خاطرات اعتماد کرد (1) جلسه ای در تاریخ اوٌل تیرماه 1316 در حضور رضا شاه داشته است . لیکن تا آنجا که اسناد در دسترس ما نشان می دهند کوچکترین وظیفه برنامه ریزی یا به اصطلاح نقشه کشی به آن محول نشده است ؛ به خصوص که بنا به شواهد و قرائن موجود ، شخص شاه ، وزیر مالیه ، و دیگران بیم آن داشته اند که اگر سازمانی به این منظور تشکیل شود به سوی انحصار قدرت ِ مدیران آن در طرح های عمرانی و امور اقتصادی به نفع شرکت ها و بانکهای ذینفوذ در آن ، کاهش قدرت رضا شاه ، افزایش قدرت خود ، و احتمالا" سوء استفاده هائی به خصوص در استقرار روابط با برخی از دولت های قدرتمند غربی بر آید .
مجموعا" می توان گفت که این شورا با دبیرخانه ای متشکل از یکی - دونفر کارمند ، در امور اقتصادی آن زمان نقشی بسیار جزئی - تشریفاتی داشته پس از جلساتی نسبتا" معدود عملا" منحل شده است .
(1) گذشته از این که خاطرات ابتهاج پس از گذشت ده ها سال از زمان خود ، و پس از درگذشت اکثر قریب به اتفاق کسانی که می توانسته اند بر صحت و سقم محتوای آن شهادت دهند ؛ چاپ و منتشر شده است ؛ غالب محتویات آن با آنچه که نگارنده این سطور طی همکاریها و ارتباطات خود با سازمان برنامه و بودجه طی دوره 1346 - 1355 از بزرگان آن سازمان شنیده است ؛ منافاتی اساسی دارد ....